Epimedium: Chinese soorten en hun hybriden
Tekst: Els Rammeloo
Foto's: Jef Cools, Koen Van Poucke
Epimediums sieren al jaren onze tuinen: het zijn dankbare bodembedekkers die, eenmaal gevestigd, weinig aandacht vragen. In het voorjaar verschijnen de kleine, frêle bloemen, waaraan ze de Nederlandse naam 'elfenbloem' te danken hebben. Sommige soorten behouden hun blad ook in de winter; dat knipt men best in februari/maart tot de grond af, zodat de daarna verschijnende bloemen beter zichtbaar zijn.
We willen hier echter de aandacht vestigen op een nieuwe groep van epimediums: de Chinese. In het laatste kwart van de vorige eeuw werden buitenlandse botanische expedities weer toegelaten in China. Dat resulteerde o.a. in de ontdekking van vele nieuwe epimediums. Ze groeien er op kalkstenen berghellingen tot 1500m hoogte. Het zijn selecties van die soorten die nu een nieuwe wind doen waaien in het epimediumlandschap. Ze bloeien later en langer en zijn wintergroen. Bovendien maken ze de hele zomer aantrekkelijk gekleurd nieuw blad.
E. acuminatum 'Night Mistress'
E. omeiense 'Akane'
E. omeiense 'Myriad Years'
Epimedium acuminatum is een soort die als herbariumspecimen bekend was sinds 1860 maar die pas rond 1980 als levende plant werd teruggevonden. Het blad is smal, uitlopend op een scherpe punt (acuminatum). Een volwassen plant is 50 cm breed, 35 cm hoog, met de bloemstengels goed boven het blad, tot 50 cm. Bloemen wit, geel, roze of bordeaux. Bloeitijd maart-half juni. Standplaats: schaduw in voedzame, niet te droge grond. Wintergroen. De cultivar 'Night Mistress' bloeit overdadig en heeft donker-paars/roze bloemen.
Epimedium x omeiense is een hybride die spontaan ontstaan is op de berg Omei in Zuid-China. Uit de lichtjes van elkaar verschillende vormen die op de berg Omei voorkomen, kreeg één de naam 'Akane', het Japanse woord voor ondergaande zon. De grote bloemen met lange sporen zijn dan ook goudgeel met rood. De plant blijft ook ´s winters groen en wordt tot 40 cm hoog, de bloemstengels kunnen 60 cm worden. Heel mooi is ook E. x omeiense 'Myriad Years'.
E. fargesii
'Pink Constellation'
E. fargesii
'Pink Constellation'
Epimedium fargesii: lang en smal blad, goede bloei in maart-april. In tegenstelling tot de andere epimediums zijn bij deze soort de buitenste bloemblaadjes ver teruggeslagen. Er bestaan verschillende vormen van. Meest bekend is E. f. 'Pink Constellation', die meer wordt aangeboden dan de soort zelf.
E. stellulatum
'Wudang Star'
E. stellulatum
'Wudang Star'
Epimedium stellulatum wordt zo´n 30 cm; het glanzende, groene blad is aan de onderkant behaard. In de winter verkleurt het naar paars-rode tinten. Een benaamde vorm is E. stellulatum 'Wudang Star'. De bloemen zijn kleine witte sterretjes met een geel hart die soms wel met 40 aan één stengel staan. Groeit goed aan, ook op zwaardere grond. Groenblijvend, ongeveer 35 cm hoog.
E. wushanense
'Caramel'
Epimedium wushanense is ongetwijfeld de meest spectaculaire. De plant heeft lang, smal, glanzend blad met getande bladrand, tot 80 cm hoog; bij een volwassen plant kunnen de bloemstengels wel 100 bloemetjes bevatten en meer dan een meter hoog worden. E. wushanense nova heeft crème-witte bloemen in trossen en nog steviger blad als de soort. IJzersterk en wintergroen: goede bodembedekker voor kleinere vakken. Wordt 40 à 50 cm hoog. E. wushanense 'Caramel' heeft nog langer en smaller blad als de soort en koperkleurige bloemen, 80 cm hoog. Bij sommige vormen heeft het jonge blad veel felrode vlekken.
Verzorging
Epimediums staan bij voorkeur in goed gedraineerde, maar niet uitdrogende grond in halfschaduw. Sommige soorten verdragen ook een drogere standplaats, maar het eerste jaar moet er toch voor gezorgd worden dat de grond niet uitdroogt. Het verdient ook aanbeveling om ze de eerste twee jaar regelmatig wat vloeibare, stikstofarme meststof te geven. Als ze zich eenmaal gevestigd hebben, vragen ze weinig zorg en breiden ze zich verder uit. Bij de Chinese soorten kan men in de lente volstaan met het zonodig wegknippen van door vorst of sneeuw beschadigd blad. Delen van de wortelstokjes kan eind augustus, zodat de planten in de herfst nog goed kunnen vastgroeien; ze kunnen echter jaren ter plekke blijven zonder delen.
E. 'Amber Queen'
(E. 'Caramel' x E. flavum)
Behalve deze vijf zijn er in China de laatste 25 jaar nog veel andere nieuwe epimediumsoorten ontdekt, waarvan verschillende selecties en kruisingen in het westen werden gevolgd en getest: we noemden er slechts enkele, maar wie op onderzoek uitgaat bij de gespecialiseerde kweker zal nog meer moois ontdekken.